ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများက အစောဆုံး အသိအမှတ် ပြုခဲ့သော မြန်မာ့ ပထမဆုံးသိပ္ပံပညာရှင်

Posted on

ကမ္ဘာမှအ သိအမှ တ်ပြုခဲ့သော မြန်မာ့ ပထမဆုံးသိပ္ပံပညာရှင် အကြောင်းတ င်ပြချ င်ပါသည်။ သူသည် လွန်ခဲ့သောနှ စ်ပေါ င်းနှစ်ရာကျော်မှ ကုန်းဘောင်ဆ က်၏မင်းမျိုးမ င်းနွယ်ဖြစ်ကြော င်းပြောလျှင် အံ့အားသင့်ြ ကပေလိမ့်မည်။ ဘိုးတော်ဘုရား(ဗဒုံမင်း)၏သားတော် မက္ခရာမင်းသားြ ကီးဖြစ်ပါသည်။

မက္ခရာမင်း သားကြီးသည် ငယ်စဉ်ကတ ည်းကသွက် ချာပါဒေ လငန်းရောဂါရှိသူြ ဖစ်ပြီး အခြားမ င်းသားများကဲ့သို့ နန်းတွ င်းရေးကို စိတ်မ၀ င်စားခဲ့ဘဲ နိုင်ငံနှင့်လူမျိုးအတွက် နှလုံးရည်နှ င့်အလုပ်အေ ကျွးပြုရန် ပညာရေးနယ် ပယ်တွင် သူ့ဘဝကို မြုပ်နှံခဲ့သူဖြစ်ပါသည်။

သူသည် ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်း၊ ပါဋ္ဌိသက္ကတ ဘာသာရ ပ်ကျမ်း (၂၃၄)ကျမ်းခန့် စုဆောင်းကာ မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်း အနောက်တိုင်း သားများ နန်းတွင်းသို့ဝင် ထွက်လာကြေ သာအခါ ထိုသူတို့နှင့် တွေ့ဆုံနှီးနှောပြီး အင်္ဂလိပ်စာ သင်ယူရာ မှတဆင့် သိပ္ပံပညာကို စိတ်ဝင်စားလာသည်။ သင်္ချာဘာသာရ ပ်ကိုကား အထူးဝါ သနာပါသည်။

ထိုခေတ်က မြန်မာတို့သည် အနော က်တိုင်းဝိဇ္ဇာ၊သိ ပ္ပံပညာရပ်များကို မတတ်မြောက်ကြသေး၊ ခေတ်မမီကြသေးပေ။ ထို့ကြောင့် မင်းသားြ ကီးသည် မြန်မာများခေတ်မီစေေ ရးအတွက် မြှော်တွေးကာ အစွမ်းကုန်ကြိုး ပမ်းရန် စိတ်ပိုင်းဖြတ်ခဲ့ ဟန်တူပါသည်။

ထို့နောက်သူသည် အင်္ဂလိ ပ်ကုန်သည် ချားလိန်းထံမှ (Ree’s Encyclopedia) စွယ်စုံကျ မ်းကြီးကို ဝယ်ယူရရှိခဲ့ရာ အထူးတလည်လေ့လာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။

ထိုကျမ်းကြီးသည် အနောက်တိုင်းေ ခတ်သ စ်အတတ်ပညာ၊ စာပေ၊ ဗဟုသုတများကို AမှZ အထိ စုပေါင်းပြုစုထားေ သားကျ မ်းကြီးဖြစ်ရာ မင်းသားကြီးသည် ထိုကျမ်းကြီး၏ အကျိုးအာ နိသင်များကို သိမြင်လာပြီး မြန်မာများ ခေတ်နှင့်ရင်ပေါ င်တန်းနို င်စေရန် ထိုကျမ်းကြီးမှ အကြောင်းအရာများကို မြန်မာများသိ ရှိစေလိုသောေ စတနာဖြင့် ချားလိန်း၏အကူအညီယူကာ စတင်ဘာသာပြန်ဆိုပါသည်။

သို့သော်ကျမ်းကြီးမှာ အုပ်ရေ၄၅အုပ် အထိရှိသောေ ကြာင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဘာသာပြန်ဆိုမှ ပြီးစီးမည်ဖြ စ်ကြောင်းတွက်ဆမိပြီး သူဘာသာပြန်ဆိုေ နစဉ်အေ တာအတွင်း မြန်မာများအင်္ဂလိပ်စာ လေ့လာနိုင်စေရန် အကြံထု တ်ဟန်တူပါသည်။

ထို့ကြောင့် မင်းသားကြီးသည် သူ့အားဆေး ကုသပေးသော ဒေါက်တာပရိုက်၏ အကူအညီနှင့် ဒေါက်တာဂျပ်ဆင်ဆိုသူ ပြုစုခဲ့သော အင်္ဂလိပ်အ ဘိဓာန်ကို စတင်ဘာသာပြန်ဆိုပါသည်။

နောက်ပိုင်း ဒေါက်တာပရိုက်ြ ပန်သွားသော အခါ ချားလိန်းနှင့် ပူးပေါင်းပြီး ဘာသာပြန်ဆိုရ န်အားထုတ်ခဲ့ရာ နောက် ဆုံးတွင် ပထမဆုံးသော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်ဖြစ်သော လိန်း-မက္ခရာအဘိဓာန် ထွက်ပေါ်လာ ခဲ့ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံကို ယခုမှရော က်ဖူးသည့် စာပေပညာရှင် မဟုတ်သော အင်္ဂလိပ်ကု န်သည်တစ်ဦးနှင့် အင်္ဂလိပ်စာနှ င့်အဘိဓာန်ကို ယခုမှ မြင်ဖူးသော မြန်မာမင်းသားတစ် ပါးတို့သည် မူလပြုစုသူ ဒေါက်တာဂျပ်ဆင်က ရှစ်နှစ်ကြာြ ပုစုခဲ့ရသော အဘိဓာန်ကို ငါးနှစ်နှင့် ဘာသာပြ န်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်မှာ အံ့ချီးဖွယ် ရာပင်ဖြစ်ပါသည်။

ထိုခေတ်အခါက အင်းဝနေပြည်ေ တာ်ရောက် အနောက်တိုင်းသားများ အလေးစားဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်မှာ မက္ခရာမ င်းသားကြီးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့၏မှတ်တမ်းများအရ သိရှိရပါသည်။

မင်းသားကြီး ၏စာကြ ည့်ဆောင်၌ အပူအအေးတိုင်းသော သာမိုမီတာနှင့် လေဖိအား တိုင်းသော ဘာရိုမီတာတို့ပင် ရှိပါသည်။ မင်းသားကြီးသည် ကမ္ဘာလုံးသည်ဟူသော အယူအဆကို လက်ခံသူလ ည်းဖြစ်ပါသည်။

မင်းသားကြီးသည် လောဂရစ်သမ် ဂဏာန်းသ င်္ချာကိုလည်း ကောင်းစွာတ တ်မြောက်ပြီး အနောက်တိုင်းနက္ခတ္တဗေဒနှင့် ပထဝီဝင်ကိုလည်း လေ့လာလိုက်စား ခဲ့ပါသည်။နောက် ဆုံးကံတော်ကုန် ချိန်အထိ အနောက်တိုင်းေ ခတ်သစ်သိ ပ္ပံပညာရပ် အများအပြားကို လေ့လာ လိုက်စားခဲ့သူလ ည်းဖြစ်ပါသည်။

ထို့ပြင် ထိုခေ တ်အခါက အာရှတိုက်မှ ဒိပ်ဒိပ်ကြဲပညာ ရှင်သုေ တသီများသာ အသင်းဝင်ခွင့်ပြုသော ဘင်္ဂလားအာ ရှဆိုင်ရာဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ သုတေသနအသင်းကြီးမှ ဂုဏ်ထူးဆောင်အသင်းသား သိပ္ပံပညာရှ င်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသူလည်း ဖြစ်ပါသည်။

မင်းသားကြီးသည် မင်းတုန်းမင်း နန်းမတက်ခင် အသက်၅ ၇နှစ်အရွယ်၌ ကံတော် ကုန်ခဲ့ပါသည်။ အသက်၅၇နှစ်ဆိုသည်မှာ အသက်ကြီးပြီဟုမဆိုနိုင်ေ သာကြောင့် နှမြောစရာကောင်းလှပါသည်။ ကနောင်မ င်းသားြ ကီးနှင့်လက်တွဲအလုပ် မလုပ်နိုင်ခဲ့သည်က ပိုပြီးနှမြောဖို့ကောင်းပါသည်။

သူပြုစုခဲ့သော အဘိဓာန် စာအုပ်မှာ ယခုထိ မပျက်စီးဘဲ ကျန်နေသည်မှာ နှစ်အုပ် သာရှိကြောင်း ဆိုပါသည်။ တစ်အုပ်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့တော်၊ ကွန်ဂရက်စာကြ ည့်တိုက်တွင်ဖြစ်ပြီး ကျန်တစ်အုပ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်တွင် ရှိကြောင်းသိရ ပါသည်။

ထို့ကြောင့် မက္ခရာမင်းသားကြီးအား ကမ္ဘာမှ အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော မြန်မာ့ပထမဆုံး သိပ္ပံပညာရှင်အဖြစ် ကျွန်တော် အနေဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ဂုဏ်ပြုကာ တင်ပြလိုက်ရပါသည်။Crd

Zawgyi Version

ကမာၻမွအ သိအမွ တ္ျပဳခဲ့ေသာ ျမန္မာ့ ပထမဆုံးသိပၸံပညာရွင္ အေၾကာင္းတ င္ျပခ် င္ပါသည္။ သူသည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွ စ္ေပါ င္းႏွစ္ရာေက်ာ္မွ ကုန္းေဘာင္ဆ က္၏မင္းမ်ိဳးမ င္းႏြယ္ျဖစ္ေၾကာ င္းေျပာလွ်င္ အံ့အားသင့္ၾ ကေပလိမ့္မည္။ ဘိုးေတာ္ဘုရား(ဗဒုံမင္း)၏သားေတာ္ မကၡရာမင္းသားႀ ကီးျဖစ္ပါသည္။

မကၡရာမင္း သားႀကီးသည္ ငယ္စဥ္ကတ ည္းကသြက္ ခ်ာပါဒေ လငန္းေရာဂါရွိသူျ ဖစ္ၿပီး အျခားမ င္းသားမ်ားကဲ့သို႔ နန္းတြ င္းေရးကို စိတ္မ၀ င္စားခဲ့ဘဲ နိုင္ငံႏွင့္လူမ်ိဳးအတြက္ ႏွလုံးရည္ႏွ င့္အလုပ္အေ ကြၽးျပဳရန္ ပညာေရးနယ္ ပယ္တြင္ သူ႕ဘ၀ကို ျမဳပ္ႏွံခဲ့သူျဖစ္ပါသည္။

သူသည္ ေဆးက်မ္း၊ ဓာတ္က်မ္း၊ ေဗဒင္က်မ္း၊ ပါ႒ိသကၠတ ဘာသာရ ပ္က်မ္း (၂၃၄)က်မ္းခန႔္ စုေဆာင္းကာ ျမန္မာဘာသာသို႔ ျပန္ဆိုခဲ့သည္။

ေနာက္ပိုင္း အေနာက္တိုင္း သားမ်ား နန္းတြင္းသို႔၀င္ ထြက္လာၾကေ သာအခါ ထိုသူတို႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံႏွီးေႏွာၿပီး အဂၤလိပ္စာ သင္ယူရာ မွတဆင့္ သိပၸံပညာကို စိတ္၀င္စားလာသည္။ သခၤ်ာဘာသာရ ပ္ကိုကား အထူးဝါ သနာပါသည္။

ထိုေခတ္က ျမန္မာတို႔သည္ အေနာ က္တိုင္းဝိဇၨာ၊သိ ပၸံပညာရပ္မ်ားကို မတတ္ေျမာက္ၾကေသး၊ ေခတ္မမီၾကေသးေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ မင္းသားႀ ကီးသည္ ျမန္မာမ်ားေခတ္မီေစေ ရးအတြက္ ျမႇော္ေတြးကာ အစြမ္းကုန္ႀကိဳး ပမ္းရန္ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ခဲ့ ဟန္တူပါသည္။

ထို႔ေနာက္သူသည္ အဂၤလိ ပ္ကုန္သည္ ခ်ားလိန္းထံမွ (Ree’s Encyclopedia) စြယ္စုံက် မ္းႀကီးကို ၀ယ္ယူရရွိခဲ့ရာ အထူးတလည္ေလ့လာ ဆည္းပူးခဲ့သည္။

ထိုက်မ္းႀကီးသည္ အေနာက္တိုင္းေ ခတ္သ စ္အတတ္ပညာ၊ စာေပ၊ ဗဟုသုတမ်ားကို AမွZ အထိ စုေပါင္းျပဳစုထားေ သားက် မ္းႀကီးျဖစ္ရာ မင္းသားႀကီးသည္ ထိုက်မ္းႀကီး၏ အက်ိဳးအာ နိသင္မ်ားကို သိျမင္လာၿပီး ျမန္မာမ်ား ေခတ္ႏွင့္ရင္ေပါ င္တန္းနို င္ေစရန္ ထိုက်မ္းႀကီးမွ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ျမန္မာမ်ားသိ ရွိေစလိုေသာေ စတနာျဖင့္ ခ်ားလိန္း၏အကူအညီယူကာ စတင္ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။

သို႔ေသာ္က်မ္းႀကီးမွာ အုပ္ေရ၄၅အုပ္ အထိရွိေသာေ ၾကာင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဘာသာျပန္ဆိုမွ ၿပီးစီးမည္ျဖ စ္ေၾကာင္းတြက္ဆမိၿပီး သူဘာသာျပန္ဆိုေ နစဥ္အေ တာအတြင္း ျမန္မာမ်ားအဂၤလိပ္စာ ေလ့လာနိုင္ေစရန္ အႀကံထု တ္ဟန္တူပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မင္းသားႀကီးသည္ သူ႕အားေဆး ကုသေပးေသာ ေဒါက္တာပရိုက္၏ အကူအညီႏွင့္ ေဒါက္တာဂ်ပ္ဆင္ဆိုသူ ျပဳစုခဲ့ေသာ အဂၤလိပ္အ ဘိဓာန္ကို စတင္ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။

ေနာက္ပိုင္း ေဒါက္တာပရိုက္ျ ပန္သြားေသာ အခါ ခ်ားလိန္းႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး ဘာသာျပန္ဆိုရ န္အားထုတ္ခဲ့ရာ ေနာက္ ဆုံးတြင္ ပထမဆုံးေသာ အဂၤလိပ္-ျမန္မာအဘိဓာန္ျဖစ္ေသာ လိန္း-မကၡရာအဘိဓာန္ ထြက္ေပၚလာ ခဲ့ပါသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံကို ယခုမွေရာ က္ဖူးသည့္ စာေပပညာရွင္ မဟုတ္ေသာ အဂၤလိပ္ကု န္သည္တစ္ဦးႏွင့္ အဂၤလိပ္စာႏွ င့္အဘိဓာန္ကို ယခုမွ ျမင္ဖူးေသာ ျမန္မာမင္းသားတစ္ ပါးတို႔သည္ မူလျပဳစုသူ ေဒါက္တာဂ်ပ္ဆင္က ရွစ္ႏွစ္ၾကာျ ပဳစုခဲ့ရေသာ အဘိဓာန္ကို ငါးႏွစ္ႏွင့္ ဘာသာျပ န္ဆိုနိုင္ခဲ့သည္မွာ အံ့ခ်ီးဖြယ္ ရာပင္ျဖစ္ပါသည္။

ထိုေခတ္အခါက အင္းဝေနျပည္ေ တာ္ေရာက္ အေနာက္တိုင္းသားမ်ား အေလးစားဆုံး ပုဂၢိဳလ္မွာ မကၡရာမ င္းသားႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္းတို႔၏မွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရွိရပါသည္။

မင္းသားႀကီး ၏စာၾက ည့္ေဆာင္၌ အပူအေအးတိုင္းေသာ သာမိုမီတာႏွင့္ ေလဖိအား တိုင္းေသာ ဘာရိုမီတာတို႔ပင္ ရွိပါသည္။ မင္းသားႀကီးသည္ ကမာၻလုံးသည္ဟူေသာ အယူအဆကို လက္ခံသူလ ည္းျဖစ္ပါသည္။

မင္းသားႀကီးသည္ ေလာဂရစ္သမ္ ဂဏာန္းသ ခၤ်ာကိုလည္း ေကာင္းစြာတ တ္ေျမာက္ၿပီး အေနာက္တိုင္းနကၡတၱေဗဒႏွင့္ ပထဝီ၀င္ကိုလည္း ေလ့လာလိုက္စား ခဲ့ပါသည္။ေနာက္ ဆုံးကံေတာ္ကုန္ ခ်ိန္အထိ အေနာက္တိုင္းေ ခတ္သစ္သိ ပၸံပညာရပ္ အမ်ားအျပားကို ေလ့လာ လိုက္စားခဲ့သူလ ည္းျဖစ္ပါသည္။

ထို႔ျပင္ ထိုေခ တ္အခါက အာရွတိုက္မွ ဒိပ္ဒိပ္ႀကဲပညာ ရွင္သုေ တသီမ်ားသာ အသင္း၀င္ခြင့္ျပဳေသာ ဘဂၤလားအာ ရွဆိုင္ရာဝိဇၨာသိပၸံ သုေတသနအသင္းႀကီးမွ ဂုဏ္ထူးေဆာင္အသင္းသား သိပၸံပညာရွ င္အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံခဲ့ရသူလည္း ျဖစ္ပါသည္။

မင္းသားႀကီးသည္ မင္းတုန္းမင္း နန္းမတက္ခင္ အသက္၅ ၇ႏွစ္အ႐ြယ္၌ ကံေတာ္ ကုန္ခဲ့ပါသည္။ အသက္၅၇ႏွစ္ဆိုသည္မွာ အသက္ႀကီးၿပီဟုမဆိုနိုင္ေ သာေၾကာင့္ ႏွေျမာစရာေကာင္းလွပါသည္။ ကေနာင္မ င္းသားႀ ကီးႏွင့္လက္တြဲအလုပ္ မလုပ္နိုင္ခဲ့သည္က ပိုၿပီးႏွေျမာဖို႔ေကာင္းပါသည္။

သူျပဳစုခဲ့ေသာ အဘိဓာန္ စာအုပ္မွာ ယခုထိ မပ်က္စီးဘဲ က်န္ေနသည္မွာ ႏွစ္အုပ္ သာရွိေၾကာင္း ဆိုပါသည္။ တစ္အုပ္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဝါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕ေတာ္၊ ကြန္ဂရက္စာၾက ည့္တိုက္တြင္ျဖစ္ၿပီး က်န္တစ္အုပ္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံ၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ အမ်ိဳးသားစာၾကည့္တိုက္တြင္ ရွိေၾကာင္းသိရ ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မကၡရာမင္းသားႀကီးအား ကမာၻမွ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ေသာ ျမန္မာ့ပထမဆုံး သိပၸံပညာရွင္အျဖစ္ ကြၽန္ေတာ္ အေနျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ဂုဏ္ျပဳကာ တင္ျပလိုက္ရပါသည္။Crd

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *