ခေတ်မှီကိရိယာ အပြည့်အစုံရှိတဲ့ အင်္ဂလိပ်တွေ ဆယ်လို့မရတဲ့ စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်း ကို ရှေးမြန်မာတွေ ဘယ်လိုဆယ်ခဲ့သလဲ

Posted on

စဉ့်ကူးမ င်းခေါ င်းလောင်းအား အလောင်းမင်းတ ရားကြီ၏ ဒုတိယမြော က်သားတော် ဆင်ဖြူ ရှင်မင်းက ပန်းတ ည်းဝန် ပညာဒေ၀ ကို သွန်းလုပ်ရန် တာဝန်ပေးခဲ့ပါတယ်။ သွန်းလုပ်ေ နဆဲအချိန် မှာပင် ဆင်ဖြူရှင်မင်း နတ်ရွာစံခဲ့ပါတယ်။

ဆင်ဖြူရှင်မ င်း၏ အရိုက်အရာ အား သားတော် စဉ့်ကူးမင်းက ဆက်ခံခဲ့ြ ပီး ခေါင်းလောင်းကြီး အား ဆက်လက် သွန်းလုပ်ေ စခဲ့ပါတယ်။ စဉ့်ကူးမ င်းသည် ရွှေတိဂုံစေတီကို အလှူအမျိုးမျိုးပြုခဲ့ရာတွင် ခေါင်းလောင်းြ ကီးလည်းပါဝင် ခဲ့ပါတယ်။ မဟာဃဏ္ဍဘွဲ့ပေးကာ ရွှေတိ ဂုံစေတီ၏ အနောက်ေြ မာက်ဖက်တွင် တန်ဆောင်းနှင့် တကွ လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။

စဉ့်ကူးမင်းေ ခါင်းလော င်း၏ အလေးချိန် မှာ ၁၅၅၅၅ ပိဿရှိပြီး တန်ချိန် အားဖြင့် ၂၄ တန်လေး ပါတယ်။ အရှည် ၁၁ပေခွဲရှိပြီး ခေါင်းလောင်းအ ဝအ ကျယ်မှာ ၆ပေ ၈လက်မ ကျယ်ပြီး ထု မှာ ၁ပေ ရှိပါတယ်။ ၁၇၇၈ခုနှစ်မှာ သွန်းလု ပ်ပြီးစီးခဲ့ပါတယ်။ ၁၈၂၄ခုနှစ် အင်္ဂလိပ် မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲမှာ ရန်ကုန်အ သိမ်းခံရပြီးနောက် ခေါင်းလော င်းကြီအား ဖြုတ်ယူဖို့ အင်္ဂလိပ်တို့က ကြံစည်ခဲ့ပါ တယ်။

အောင်ပွဲအထိ မ်းအမှတ်နဲ့ အင်္ဂလ န်ကို ယူရန်ြ ကံစည်တာပါ။ လူအင်အား များစွာနဲ့ ကုန်းတော်ပေါ်ကေ န မြစ်ဆိပ် ၊ မြစ်ဆိပ်ကနေ သငေ်္ဘာပေါ်သို့ တင်ခဲ့ပါတယ်။ တင်နေစဉ်မှာပဲ တိမ်းချော်ပြီး ခေါင်းလော င်းကြီးဟာ လှိုင်မြစ်ထဲကို ကျသွား ခဲ့ရပါတယ်။ အင်္ဂလိပ် တို့ ကျွမ်းကျင်အ င်ဂျင်နီ ယာများဦးဆောင်ကာ သငေ်္ဘာများြ ဖင့် နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြန်ဆယ်ဖို့ ကြိုးစားသော် လည်း မရတဲ့အဆုံး မှာ လက်လျှော့လိုက်ရပါ တယ်။

ထိုအချိန်မှာပဲ မြန်မာများ က အင်္ဂလိပ်အာ ဏာပိုင်များနှင့် တွေ့ဆုံကာ “ခေါင်းလောင်းကြီးအား မိမိတို့ကြိုးစားဆယ်ယူပါမည်၊ ဆယ်ယူ၍ရပါက မူလနေရာ ကုန်းတော်ပေါ်တွင် ပြန်ထားခွင့်ပြုရ မည်” ဟု ပြောဆိုခဲ့ ပါတယ်။ သူတို့ခေတ်မီ နည်းစနစ်တွေနဲ့ ဆယ်တာေ တာင်မရတာ ၊ မြန် မာတွေဘယ်နည်းနဲ့မှ ဆယ်နိုင်မည် မဟုတ် ဟု လှောင်ပြောင်ကာ အလွယ်တကူ ပင်ခွင့်ပြုလိုက်ပါတယ်။

ရှေးမြန်မာတို့၏ ဆယ်ယူပုံ နည်းလ မ်းမှာ ပထမဦးစွာ မြစ်ရေအကျဆုံးအ ချိန်တွင် ခေါင်းလော င်းကြီးကို ကျောက်သံကြိုးနှစ်ပင် နဲ့ မြဲအောင်ချည်နှောင်ပါတယ် ၊ ကျောက်ကြိုးကိုေ ခါင်းလော င်းအထ က်နားမှာ ရပ်နေတဲ့ေ မာ်တော်နဲ့ ဆက်ထားေ စပါတယ်။ မြစ်ရေ တက်လာေ သာအခါ သငေ်္ဘာလည်းမြင့် တက်လာခဲ့ပြီး ချည်ထားခဲ့ေ သာ ခေါင်းလောင်းကြီးသည်လည်း မြစ်အတွင်းမှ အပေါ်ကိုကြွလာပါတ ယ်။

ထို့နောက်ကြိုးများနဲ့ ထပ်မံ ချည်နှောင်စေပြီး ကမ်းနားစပ် သို့ဆွဲယူခဲ့ကြပါေ တာ့တယ်။ လှောင်ပြောင်ခဲ့တဲ့ အင်္ဂလိပ်တို့မှာ မြန်မာတို့ရဲ့နည်းလမ်းကို အံသြခဲ့ပြီး သူတို့ကတိအတိုင်း မူလနေရာကို ပြန်တင်ခွင့်ပြုလို က်ရပါတယ်။

ထိုနည်းနဲ့ စဉ်းကူးမင်းခေါင်းေ လာင်းကြီးကို ဆယ်ယူခဲ့ပြီး မူလနေရာ ရွှေတိဂုံကုန်းေ တာ်ပေါ်ကို ၁၈၂၆ခုနှစ်မှာ အခမ်းအနားနဲ့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ မြစ်အတွင်းမှ ဆယ်ယူရာတွင် အထိအခိုက်များ ရှိခဲ့ပြီး သက်တမ်း ၂၅၀နှစ် နီးပါးရှိသော နှုတ်ခမ်းသား များပဲ့နေတဲ့ စဉ့်ကူးမင်းခေါင်းလောင်းကြီးကို ယခု ထက်တိုင် ရွှေတိဂုံ ကုန်းတော်ပေါ်မှာ မြင်နိုင်ပါသေးတယ်။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *