ဂြိုဟ်ကြီးတစ်ခုလုံးပေါ်မှာ စိန်တုံးစိန်ခဲကြီးများဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး စိန်မိုးများ မကြာခဏရွာချ နေတတ်တဲ့ ဂြိုလ်

Posted on

ကမ္ဘာမြေနဲ့ မိုင် 2.6 ဘီလီယံအထိ အကွာအဝေးရှိတဲ့ ယူရေးနက်စ်ဂြိုဟ်ဟာ စိန်အစိုင်အခဲတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပြီး၊ စိန်မိုးတွေ အမြဲလိုလို ရွာသွန်းေ နတယ်လို့ အာကသပ ညာရှင်တွေက ဆိုပါတယ်။ အကြောင်းကေ တာ့ ယူးရေးနက် စ်ဂြိုဟ်ဟာ ကဟိုက်ဒရိုဂျင်နဲ့ ကာဗွန်ဓာတ်တို့ရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ဖိအား ကိုခံနေရတဲ့ ဂြိုဟ်ဖြစ်တယ်လို့ Metro မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အဆိုပါ ဖိအား ဟာ ကမ္ဘာမြေထက်အောက် မိုင်ပေါင်း 5000 မှာရှိတဲ့ မြေသားေ တွထက် ဖိအားပိုများတဲ့ ပမာဏဖြစ်ပါ တယ်။ ယူရေးန က်စ်ဂြိုဟ်ကို ရေခဲထုက ကာကွယ်ပေးထားပြီး၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း သောင်းချီကတည်းက ဂြိုဟ်ပေါ်မှာ စိန်အခဲေ တွဟာ ရေခဲပြင်ဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း စိမ့်ထွက်နေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ထိုကဲ့သို့ စိမ့်ထွက် လာတဲ့ စိန်အပွင့်ငယ်ေ လးတွေဟာ ယူရေးန က်စ်ဂြိုဟ်ကို ဝန်းရံနေတဲ့ ရေခဲစ က်ဝန်းနဲ့ ရောယှက်ပြီး ဂြိုဟ်ရဲ့အလှတရားကို ပိုပြီးပေါ်လွင်စေခဲ့တယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဆိုပါတယ်။ ယူရေးနစ်စ်ဂြိုဟ်ပေါ်မှာ ဖိအားအ နည်းငယ်သာ သက်ရော က်ခံရတဲ့ တန်ဖိုးနည်း ရတနာပစ္စည်း မရှိသလောက် ဖြစ်ပါတယ်။

စိန်ထုထ ည်ရဲ့ ကာရက်ဟာ သန်းပေါင်းများစွာ အလေးချိန် ရှိနိုင်တယ်လို့ ကျွမ်းကျင်ပ ညာရှင်တွေက ယုံကြည်ကြပါတယ်။ နက်ပကျွ န်းဂြိုဟ်နဲ့ ယူရေးနက်စ်ဂြိုဟ်တို့ကို သိပ္ပံပညာရှင်တွေက “မဟာရေခဲဂြိုဟ်ကြီးမာျး”လို့ တင်စားခေ ါ်ဝေါ်ကြပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ အဆို ဂြိုဟ်တွေရဲ့ လေထုသိပ် သည်းမှုဟာ ကမ္ဘာမြေထက် အဆပေါင်း ထောင်ချီပိုများပါတယ်။

ဒါကြောင့် ယင်းဂြိုဟ်နှစ် ခုစလုံးမှာ အလွန်အ ဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ ရတနာတွေ စုရုံးနေ နိုင်ကြောင်း ပညာရှင်တွေက ခန့်မှန်းခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီလေ့လာမှုကို ဒေါက်တာ Dominik Kraus ဦးဆောင်တဲ့ Helmholtz Zentrum Dresden-Rossendorf (HZDR) သုတေသနအဖွဲ့က Nature Astronomy ဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

Zawgyi Version

ကမာၻေျမနဲ႕ မိုင္ 2.6 ဘီလီယံအထိ အကြာအေဝးရွိတဲ့ ယူေရးနက္စ္ၿဂိဳဟ္ဟာ စိန္အစိုင္အခဲေတြနဲ႕ ျပည့္ႏွက္ေနၿပီး၊ စိန္မိုးေတြ အၿမဲလိုလို ႐ြာသြန္းေ နတယ္လို႔ အာကသပ ညာရွင္ေတြက ဆိုပါတယ္။ အေၾကာင္းကေ တာ့ ယူးေရးနက္ စ္ၿဂိဳဟ္ဟာ ကဟိုက္ဒရိုဂ်င္နဲ႕ ကာဗြန္ဓာတ္တို႔ရဲ႕ ျပင္းထန္တဲ့ ဖိအား ကိုခံေနရတဲ့ ၿဂိဳဟ္ျဖစ္တယ္လို႔ Metro မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဆိုပါ ဖိအား ဟာ ကမာၻေျမထက္ေအာက္ မိုင္ေပါင္း 5000 မွာရွိတဲ့ ေျမသားေ တြထက္ ဖိအားပိုမ်ားတဲ့ ပမာဏျဖစ္ပါ တယ္။ ယူေရးန က္စ္ၿဂိဳဟ္ကို ေရခဲထုက ကာကြယ္ေပးထားၿပီး၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ေသာင္းခ်ီကတည္းက ၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ စိန္အခဲေ တြဟာ ေရခဲျပင္ဘက္ကို တျဖည္းျဖည္း စိမ့္ထြက္ေနခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ထိုကဲ့သို႔ စိမ့္ထြက္ လာတဲ့ စိန္အပြင့္ငယ္ေ လးေတြဟာ ယူေရးန က္စ္ၿဂိဳဟ္ကို ဝန္းရံေနတဲ့ ေရခဲစ က္ဝန္းနဲ႕ ေရာယွက္ၿပီး ၿဂိဳဟ္ရဲ႕အလွတရားကို ပိုၿပီးေပၚလြင္ေစခဲ့တယ္လို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ဆိုပါတယ္။ ယူေရးနစ္စ္ၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ဖိအားအ နည္းငယ္သာ သက္ေရာ က္ခံရတဲ့ တန္ဖိုးနည္း ရတနာပစၥည္း မရွိသေလာက္ ျဖစ္ပါတယ္။

စိန္ထုထ ည္ရဲ႕ ကာရက္ဟာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ အေလးခ်ိန္ ရွိနိုင္တယ္လို႔ ကြၽမ္းက်င္ပ ညာရွင္ေတြက ယုံၾကည္ၾကပါတယ္။ နက္ပကြၽ န္းၿဂိဳဟ္နဲ႕ ယူေရးနက္စ္ၿဂိဳဟ္တို႔ကို သိပၸံပညာရွင္ေတြက “မဟာေရခဲၿဂိဳဟ္ႀကီးမာ်း”လို႔ တင္စားေခ ၚေဝၚၾကပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ အဆို ၿဂိဳဟ္ေတြရဲ႕ ေလထုသိပ္ သည္းမႈဟာ ကမာၻေျမထက္ အဆေပါင္း ေထာင္ခ်ီပိုမ်ားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ယင္းၿဂိဳဟ္ႏွစ္ ခုစလုံးမွာ အလြန္အ ဖိုးမျဖတ္နိုင္တဲ့ ရတနာေတြ စု႐ုံးေန နိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္ေတြက ခန႔္မွန္းခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေလ့လာမႈကို ေဒါက္တာ Dominik Kraus ဦးေဆာင္တဲ့ Helmholtz Zentrum Dresden-Rossendorf (HZDR) သုေတသနအဖြဲ႕က Nature Astronomy ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *