မတော်တဆ မှားယွင်း တီထွင်မှုတွေကနေ ယေန့ထက်တိုင် ကမ္ဘာကျော် သွားတဲ့ အမိုက်စား အစားအစာ (၇) ခု

Posted on

အခုတခါ တင်ဆက်ပေးချင်တဲ့ အကြော င်းအ ရာလေးကတော့ မတော်တဆ မှားယွင်း တီထွင်မိလိုက်တဲ့ ကမ္ဘာကျော် အစားအစာေ တွပဲဖြစ် ပါတယ်။

လူသားတွေရဲ့ သမိုင်းကြော င်းတစ်ေ လျှာက်မှာ အမှားေ ပါင်းမျိုးစုံကျုးလွန်ခဲ့ကြပြီး အဲဒီထဲက အခုအမှားေ တွကတော့ အမှားေ ကာင်းတွေလို့ပဲ သတ်မှတ်ရမှာပါ။

ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ သူတို့ကို ယ်တိုင် မသိခဲ့ဘဲ ကျုးလွန်ခဲ့တဲ့ အမှားေ တွက ဘယ်သူ့ကိုမှ မထိမထိုက်ဘဲ အဲဒီအမှားတွေ ကနေ အလွန် အရသာရှိတဲ့ အစားအစာတွေ ဖြစ်လာစေခဲ့ လို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘယ်လို အစားအ စာတွေက ဘယ်လိုအမှား အယွင်းေ တွကနေ ဖြစ် လာခဲ့သလဲဆိုတာ ကြည့်လို က်ကြရအောင်။

(၁) ရေခဲချောင်း (Frank Epperson)

ရေခဲချော င်းတွေက အခုအချိန် မှာတော့ အရသာေ ပါင်းစုံနဲ့အချိ န်မရွေး ထုတ်လုပ်လာ နိုင်ခဲ့ပြီး လူတိုင်း အလွယ်တကူ ဝယ်ယူစားသော က်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီရေခဲချောင်းတွေကို စတင်တီထွ င်ခဲ့သူကတော့ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်သာ ရှိသေးတဲ့ ကလေးတစ်ေ ယာက်သာဖြစ်ပါတယ်။

သူ့ရဲ့နာမည် ကတော့ ဖရန့်ခ် အက်ပါဆန်ဖြစ်ပြီး ၁၉၀၅ ခုနှစ်မှာ ရေခဲချော င်းလုပ်နည်းကို အမှတ်မထင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်ကလေးတစ်ယောက်က တစ်ခုသော ညမှာ ရေနဲ့သကြား အချိုခဲတွေကို ရောနှောပြီး အလည်မှာတုတ် တစ်ချော င်ထည့်ကာ အိမ် အပြင်ဘက် ပစ်ထားမိခဲ့ပါတယ်။

တစ်ညလုံး ဆီးနှင်းေ တွကြားထဲ ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ အဲဒီ ရေတွေက မနက်ရောက်ချိ န်မှာ အလွန်အေးခဲ သွားပြီး ရေခဲချောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီ ၁၁ နှစ်သားကော င်လေးက သူ မေ့မေ့လျော့ေ လျားပစ် ထားခဲ့တဲ့ သကြားရည်က ဖြစ်လာတဲ့ ရေခဲတွေကို လျှာနဲ့ ကောက်လျက်ကြ ည့်လိုက်ချိန် မှာတော့ သူဘဝမှာ တစ်ကြိမ် တစ်ခါမှ မရရှိခဲ့ဖူးတဲ့ အရသာတ စ်မျိုးကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။

ဒါကြောင့် အဲ့ဒီ ရေခဲချောင်းက ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးေ ရခဲေ ချာင်းဖြစ်ပြီး နောင်တစ် ချိန်မှာတော့ သူ ကိုယ်တိုင်ပဲ အရသာမျိုးစုံ၊ အရောင်မျိုးစုံနဲ့ ရေခဲချောင်းေ တွကို ထုတ်လုပ်ရောင်းချခဲ့ပါတယ်။

(၂) အာလူးကြော် (George Crum)

အခုအချိန် မှာတော့ လူတိုင်း ကြို က်နှစ်သက်တဲ့ အာလူးေြ ကာ်အပြားတွေ လည်း အမှားအယွ င်းတစ်ခုကနေ အသစ်တွေ့ရှိခဲ့တဲ့ အစားအစာ တစ်မျိုး သာဖြစ်ပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်ဈေးကွ က်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ပါးပါးလျလျ အာလူးကြော်တွေကို ၁၈၅၃ ခုနှစ်မှာ ဂျောချ့် ခရမ်(George Crum)ဆိုတဲ့ အမရေိကနျစားဖို မှုးတဈယော ကျကနေ မတော်တဆတွေ့ရှိခဲ့တာပါ။

အဲဒီအချိ န်တုန်းက သူက နယူးယော က်ခ်မှာရှိတဲ့ ဟိုတယ်တစ်ခုမှာ စားဖိုမှူးတ စ်ယောက်အဖြစ် တာဝန်ယူထား တုန်းမှာပဲ ဟိုတယ်ကို လာစားတဲ့လူတစ်ေ ယာက်နဲ့ ပြဿနာတက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီစားသုံး သူက အပြားလို က်လှီးထားတဲ့ အာလူးကြော်တစ်ပွဲကို မှာယူထားသူတ စ်ယောက်ြ ဖစ်ပြီး လာချတဲ့ အာလူးကြော်တွေ လုံးဝမကျွ တ်ဆတ်လို့ ပွဲအသစ်တစ်ခုနဲ့ ပြန်လဲခိုင်းခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီအချိ န်မှာပဲ ဂျော့ချ်ခရမ်က နောက်ထပ်ကြော်ရမယ့် အာလူးကြော်ကို အပါးလျ ဆုံးဖြစ်အောင် ဓားနဲ့ ပါးပါး လှီးပြီး ကြော်လိုက် ချိန်မှာတော့ အဲဒီအာလူးကြော်က လတ်ဆတ်ကျွတ် ဆက်သွားရုံတင်မ ကဘဲ နောင်တစ်ချိန်မှာ လူကြိုက်များတဲ့ အစားအစာတ စ်ခုဖြစ်လာခဲ့ ပါတော့တယ်။

သူ့ရဲ့ အာလူးေ တွကို အပါးလျဆုံးဖြစ်အောင် လှီးပြီး ကြော်တဲ့ ပုံစံက တစ်ကမ္ဘာ လုံးကို ပျံနှံ့သွားခဲ့ပြီး နောင်မှာတော့ အခု မြင်တွေ့နေရတဲ့ အာလူးကြော် ပုံစံတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲ ရောက်ရှိသွား ခဲ့ပါတယ်။

(၃) ရေခဲမုန့်ခွက် (Ice cream cone)

တစ်ချိ န်ကတော့ ရေခဲမုန့်တွေကို အလွယ်တကူစား နိုင်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်တဲ့အ ရာတစ်ခုပါပဲ။ ဘာကြောင့် လဲဆိုတော့ ရေခဲမုန့်တွေ ခွက်တွေ မပေါ်သေးတာကြောင့် အောက်ကနေ စက္ကူစတွေ၊ ဖန်ပြားတွေနဲ့ သတ္ထုစေ တွကို ခင်းကာ ခက်ခက်ခဲခဲနဲ့ကို စားသုံးလာ ခဲ့ကြတာပါ။ ရေခဲမုန့်ထ ည့်တဲ့ ခွက်တွေဖြစ်လာခဲ့ ပုံကလည်း အမှားအယွင်း တစ်ခုကနေ ဖြစ်လာခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရေခဲမုန့်ခွက်ြ ဖစ်လာတဲ့ ဇာတ်လမ်း ကိုတော့ အတိအကျ သမိုင်းမှတ် တမ်းရေးထိုးထားြ ခင်းမရှိခဲ့ပေမယ့် မုန့်နဲ့ ဝေဖာထုတ်လုပ်ေ ရးစက်ရုံေ တွမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ေ နတဲ့လူတစ်ယောက် ကနေပြီး ဝေဖာမုန့်တစ်ခု ထုတ်လု ပ်ရာမှာ သူ ထုတ်ရမယ့် ဝေဖာပုံစံ အတိုင်း မထုတ်ခဲ့ဘဲ အမှားမှား အယွ င်းယွင်းနဲ့ ဝေဖာထုတ် လုပ်ရာကနေ အခုလို လုံးချွန်တဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်ရှိတဲ့ ရေခဲမုန့်ခွက်ေ တွဖြစ်လာ တယ်လို့ သိရပါတယ်။

(၄) ကိုကာကိုလာ

ယနေ့အ ချိန်မှာတော့ ကုတ်လို့ ခေါ်တဲ့ ကိုကာကိုလာ ကို အချိုရည်အြ ဖစ်နဲ့သာ တစ်ကမ္ဘာလုံး သောက်သုံးရောင်း ချနေကြပေမယ့် တစ်ချိန်ကတော့ ကိုကာကိုလာ ကို ဒဏ်ရာအနာ တရဖြစ်သူတွေကို သက်သာ လာစေမယ့် ဆေးဝါးတ စ်ခုအဖြစ် ရောင်းချဖို့ ရည်ရွယ်ထား ခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုကာကိုလာအ ချိုရည်တွေကို ပထမဆုံး စ တီထွင်တဲ့သူက ဂျွန် ပန်ဘာတွန် (John Pemberton) ဆိုတဲ့ စစ်မှုထမ်းေ ဟာင်းတစ်ယောက် ပဲဖြစ်ပါတယ်။ သူက စစ်ပွဲအတွင်းမှာ ဒဏ်ရာတွေ ရရှိ လာတာကြောင့် နောက်တန်းကို ပြန်လာခဲ့ချိ န်မှာတော့ ဒဏ်ရာတွေကနေ သက်သာစေမ ယ့်မော်ဖင်းကို အင်မတန်စွဲ လမ်းနေသူတစ်ယောက်ဖြစ် လာခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက် မှာတော့ သူက မော်ဖင်းအစားထိုး ဆေး တစ်မျိုးကို ဖော်ထုတ်ဖို့ကြိုး စားခဲ့ချိန်မှာတော့ ကိုကာကိုလာအချိုရည်ေ တွဖြစ်လာမယ့် ပထမဆုံးဖော်ြ မူလာကို တွက်ချက် ရရှိလာခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီ ဖော်မြုလာ အရတော့ ကိုကာကိုလာထဲမှာ ကိုကင်းဓာတ်အန ည်းငယ်ကို ထည့်သွင်း ကာ ချက်လုပ်မှာဖြစ်ပြီး ဒဏ်ရာတွေကို သက်သာ လာစေဖို့နဲ့ စိတ်ငြိမ်စေဖို့အတွက်သာ မူလက ရည်ရွယ်ထား ခဲ့တာပါ။ ၁၈၈၇ ခုနှစ်မှာတော့ အေစပ် ကန်ဒဲလာ ( Asa Candler) ဆိုတဲ့ စီးပွားရေးသမား တစ်ယောက်ရော က်ရှိလာခဲ့ပြီး သူလုပ်ကို င်နေတဲ့ ကိုကာကိုလာဖော်မြူလာတွေကို ဒေါ်လာ ၂,၃၀၀ နဲ့ ဝယ်ယူ သွားခဲ့ပါတယ်။

သူ့လက်ထက် အရောက်မှာတော့ တစ်ချိန်က ဆေးဝါး တစ်ခုအဖြစ်နဲ့သာ ထုတ်လုပ်ဖို့ရ ည်ရွယ်ထားတဲ့ ကိုကာကိုလာတွေက လူတွေကြားမှာ ထင်ရှားလာတဲ့ အချိုရည်အမှတ်တံ ဆိပ်တစ် ခုဖြစ်လာခဲ့ပါေ တာ့တယ်။

(၅) ဘီယာ

ဘီယာကို ဘယ်လူမျိုးေ တွက ပထမဆုံးစတင်ေ တွ့ရှိခဲ့သ လဲဆိုတာ တိကျတဲ့ အထောက်အ ထားတွေမ ရှိခဲ့ပေမယ့် ကမ္ဘာမှာ ဘီယာလို့ သတ်မှတ်လို့ရ နိုင်တဲ့ အဖျော်ယာမ ကာတစ်မျိုးကို အစောဆုံး မှတ် တမ်းတင်တွေ့ရှိခဲ့တာ ကတော့ အီဂျစ်ခေတ်နဲ့ မက်ဆိုပိုေ တးနီးယားခေ တ်မှာပဲဖြစ်ပါတယ်။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁,၀၀၀ ကျော်လော က်ကတည်းက ဘီယာတွေက စတင်ပေ ါ်ပေါက်လာ ခဲ့တယ်လို့ မှတ်တမ်းေ တွအရ သိရပါတယ်။ မက်ဆိုပိုတေးနီး ယားဒေသက လူမျိုးတွေက ပေါင်မုန့်ပြုလုပ်ဖို့ အတွက် ဂျုံ၊ စပါးတွေကို အရေအ တွက်များများ သိုလှောင်ထားေ လ့ရှိကြပါတယ်။

ဒီလို သိုလှောင်ထား တဲ့နေရာမှာလည်း အလျင်မီအောင် လုပ်ဆော င်နိုင်ခြင်းမ ရှိတာကြောင့် ဂျုံတွေ၊ စပါးတွေက မကြာခဏ စိုထိုင်း သွားပြီး အချဉ်ဖော က်လာခဲ့ပါတော့တယ်။

အဲဒီ ဂျုံတွေ၊ စပါးတွေက ထွက်ရှိလာတဲ့ အချဉ်ဖော က်ခြင်း၊ ကဇော်ဖောက်ြ ခင်းတွေက လူသားတွေ ပထမဆုံး ရှာဖွေတွေ့ ရှိခဲ့တဲ့ ဘီယာရဲ့ ပထမဆုံးမျိုးဆက်တစ် ခုသာ ဖြစ်ပြီး အမှတ်မထင်မတော် တဆအဖြစ်နဲ့ တွေ့ရှိခဲ့ရတယ်လို့ သမိုင်းမှတ် တမ်းတွေမှာ ရေးထိုးထားခဲ့ပါတယ်။

(၆) တို့ဟူး( tofu)

မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ မစိမ်းတဲ့တို့ဟူးရဲ့နာမ ည်အရင်းကတော့ တရုတ် ဘာသာစကား တို့ဖူ (Tofu) ကနေ ဆင်းသက်လာ တာပါ။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်လောက်ကတည်းက တို့ဟူးတွေကို တရုတ် နိုင်ငံမှာ အစဉ်အဆက်စား သုံးလာခဲ့ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

တို့ဟူးဖြစ်ပေါ် လာခဲ့ခြ င်းဇာတ်လမ်းတွေက တရုတ်နိုင် ငံအတွင်းမှာလည်း တစ်ကျောင်းတ စ်ဂါထာ၊ တစ်ရွာ တစ်ပုဒ် ဆန်းဆိုသလို ဒေသအလိုက် ဇာတ်လမ်းမျိုးစုံ ကွဲပြားနေကြပါတယ်။ မူရင်းလို့ သတ်မှတ်ထား ကြတဲ့ တို့ဟူးဖြစ်ပေါ် လာပုံဇာတ်လမ်း ထဲမှာတော့ လူတွေစားဖို့ အတွက် ချက်ထားတဲ့ ပဲပိစပ်ဟင်းရည် အိုးထဲကို မသန့်စင်ရသေးတဲ့ ပင်လယ်ဆား ကြမ်းတွေမတော် တဆရောနှောသွား ရာကအစ ဖြစ်လာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီဆားြ ကမ်းတွေက ပင်လယ်ထဲက ရရှိလာတဲ့ အကြမ်း ထည်ဆားေ တွသာဖြစ်ပြီး ကယ်ဆီယမ်ဓာတ်နဲ့ မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓာတ်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။ အဲဒီဆားတွေကြောင့် ပဲပိစပ်ဟင်း အိုးကြီးတစ်ခုလုံး ပျက်သွား ခဲ့ကာ ဂျယ်လ်လိုမျိုး အဆီပျ စ်တွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွား ခဲ့ရာက အစ တို့ဟူးဖြစ်လာခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

နောက်ထ ပ်ဇာတ်လမ်းတ စ်ပုဒ်မှာတော့ တရုတ်စားဖိုမှုူး တစ်ယော က်ကနေပြီး ပဲပိစပ်အိုးထဲကို နဂါရီ( nigari ) လို့ခေါ်တဲ့ အရာဝ တ္ထုတွေကို မှားမှားယွင်းယွင်းနဲ့ ထည့်မိသွားရာက အစ ဟင်းအိုးတစ်အိုး လုံးအချဉ်ေ ဖာက်သွားကာ တို့ဟူးဖြစ် လာတယ် လို့လည်း သိရပါတယ်။ ဇာတ်လမ်းနှ စ်ပုဒ်စလုံးက တို့ဟူးရယ်လို့ ရည်ရွယ်ပြီး ပြုလုပ်ခဲ့ကြတာ မဟုတ်ဘဲ အမှတ်မထင်မေ တာ်တဆ ကနေ ဖြစ်လာတဲ့ အမှားအ ယွင်းတွေကနေ တို့ဟူးဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

(၇) ရှန်ပိန်

ရှန်ပိန်တွေက လည်း ဘယ်သူက စပြီး တီထွင်လိုက် မှန်းမသိဘဲ ပေါ်ထွက်လာခဲ့တဲ့ အဖျော်ယာမကာ တစ်မျိုး ပဲဖြစ်ပါတယ်။ မှတ်တမ်းတွေ အရတော့ ၁၄၉၀ တစ်ဝိုက်မှာ ရှန်ပိန်တွေ စတင်ပေါ်ပေါက် လာခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ရှန်ပိန်ေ တွကလည်း အမှားအယွင်း တစ်ခုကနေ ဖြစ်လာခဲ့တဲ့ ထုတ်ကုန်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြပါတယ်။

ဝိုင်ထုတ်လုပ် သူတွေက အရောင် မပါတဲ့ ပလိန်းဝိုင်တစ် ခုကို ထုတ်လုပ်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့ကြရာက ရှန်ပိန်လို့ ဖြစ်လာခဲ့ တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ရှန်ပိန်တွေရဲ့ အမှတ်သငေ်္ကတ တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ကာဘွန်ဒိုင်အော က်ဆိုက်အမြှုပ်ေ တွကတော့ ကစော်ဖောက်စဉ် အချိန်မှာကြုံေ တွ့ခဲ့ရတဲ့ဆောင်းရာသီကြော င့်ဖြစ်တ ယ်လို့ သိရပါတယ်။

အစတုန်းကတော့ ရှန်ပိန်တွေထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ရေမြှုပ်တွေက ပုလင်းတွေကို ကွဲထွက် သွားအောင် အထိ အင်မတန်အင် အားပြင်းထန် လွန်းခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှသာ အဆင့်ဆင့်ပြုပြင်ေြ ပာင်းလဲမှုတွေ လုပ်ပြီးမှ အခုလို ရှန်ပိန်လို့ ခေါ်တဲ့ အဖျော် ယာမကာတစ် ခုအဖြစ်ကို ရောက်ရှိသွားလာခဲ့ တာပဲဖြစ်ပါ တယ်။

Zawgyi Version

အခုတခါ တင္ဆက္ေပးခ်င္တဲ့ အေၾကာ င္းအ ရာေလးကေတာ့ မေတာ္တဆ မွားယြင္း တီထြင္မိလိုက္တဲ့ ကမာၻေက်ာ္ အစားအစာေ တြပဲျဖစ္ ပါတယ္။

လူသားေတြရဲ႕ သမိုင္းေၾကာ င္းတစ္ေ လွ်ာက္မွာ အမွားေ ပါင္းမ်ိဳးစုံက်ဳးလြန္ခဲ့ၾကၿပီး အဲဒီထဲက အခုအမွားေ တြကေတာ့ အမွားေ ကာင္းေတြလို႔ပဲ သတ္မွတ္ရမွာပါ။

ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ သူတို႔ကို ယ္တိုင္ မသိခဲ့ဘဲ က်ဳးလြန္ခဲ့တဲ့ အမွားေ တြက ဘယ္သူ႕ကိုမွ မထိမထိုက္ဘဲ အဲဒီအမွားေတြ ကေန အလြန္ အရသာရွိတဲ့ အစားအစာေတြ ျဖစ္လာေစခဲ့ လို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္လို အစားအ စာေတြက ဘယ္လိုအမွား အယြင္းေ တြကေန ျဖစ္ လာခဲ့သလဲဆိုတာ ၾကည့္လို က္ၾကရေအာင္။

(၁) ေရခဲေခ်ာင္း (Frank Epperson)

ေရခဲေခ်ာ င္းေတြက အခုအခ်ိန္ မွာေတာ့ အရသာေ ပါင္းစုံနဲ႕အခ်ိ န္မေ႐ြး ထုတ္လုပ္လာ နိုင္ခဲ့ၿပီး လူတိုင္း အလြယ္တကူ ဝယ္ယူစားေသာ က္နိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေရခဲေခ်ာင္းေတြကို စတင္တီထြ င္ခဲ့သူကေတာ့ အသက္ ၁၁ ႏွစ္အ႐ြယ္သာ ရွိေသးတဲ့ ကေလးတစ္ေ ယာက္သာျဖစ္ပါတယ္။

သူ႕ရဲ႕နာမည္ ကေတာ့ ဖရန႔္ခ္ အက္ပါဆန္ျဖစ္ၿပီး ၁၉၀၅ ခုႏွစ္မွာ ေရခဲေခ်ာ င္းလုပ္နည္းကို အမွတ္မထင္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အသက္ ၁၁ ႏွစ္အ႐ြယ္ကေလးတစ္ေယာက္က တစ္ခုေသာ ညမွာ ေရနဲ႕သၾကား အခ်ိဳခဲေတြကို ေရာေႏွာၿပီး အလည္မွာတုတ္ တစ္ေခ်ာ င္ထည့္ကာ အိမ္ အျပင္ဘက္ ပစ္ထားမိခဲ့ပါတယ္။

တစ္ညလုံး ဆီးႏွင္းေ တြၾကားထဲ က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ အဲဒီ ေရေတြက မနက္ေရာက္ခ်ိ န္မွာ အလြန္ေအးခဲ သြားၿပီး ေရခဲေခ်ာင္းတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီ ၁၁ ႏွစ္သားေကာ င္ေလးက သူ ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေ လ်ားပစ္ ထားခဲ့တဲ့ သၾကားရည္က ျဖစ္လာတဲ့ ေရခဲေတြကို လွ်ာနဲ႕ ေကာက္လ်က္ၾက ည့္လိုက္ခ်ိန္ မွာေတာ့ သူဘဝမွာ တစ္ႀကိမ္ တစ္ခါမွ မရရွိခဲ့ဖူးတဲ့ အရသာတ စ္မ်ိဳးကို ရရွိခဲ့ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အဲ့ဒီ ေရခဲေခ်ာင္းက ကမာၻ႔ပထမဆုံးေ ရခဲေ ခ်ာင္းျဖစ္ၿပီး ေနာင္တစ္ ခ်ိန္မွာေတာ့ သူ ကိုယ္တိုင္ပဲ အရသာမ်ိဳးစုံ၊ အေရာင္မ်ိဳးစုံနဲ႕ ေရခဲေခ်ာင္းေ တြကို ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ခဲ့ပါတယ္။

(၂) အာလူးေၾကာ္ (George Crum)

အခုအခ်ိန္ မွာေတာ့ လူတိုင္း ႀကိဳ က္ႏွစ္သက္တဲ့ အာလူးေၾ ကာ္အျပားေတြ လည္း အမွားအယြ င္းတစ္ခုကေန အသစ္ေတြ႕ရွိခဲ့တဲ့ အစားအစာ တစ္မ်ိဳး သာျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႕ေခတ္ေဈးကြ က္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ပါးပါးလ်လ် အာလူးေၾကာ္ေတြကို ၁၈၅၃ ခုႏွစ္မွာ ေဂ်ာခ့်္ ခရမ္(George Crum)ဆိုတဲ့ အမေရိကန်စားဖို မႈးတဈေယာ က်ကေန မေတာ္တဆေတြ႕ရွိခဲ့တာပါ။

အဲဒီအခ်ိ န္တုန္းက သူက နယူးေယာ က္ခ္မွာရွိတဲ့ ဟိုတယ္တစ္ခုမွာ စားဖိုမႉးတ စ္ေယာက္အျဖစ္ တာဝန္ယူထား တုန္းမွာပဲ ဟိုတယ္ကို လာစားတဲ့လူတစ္ေ ယာက္နဲ႕ ျပႆနာတက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီစားသုံး သူက အျပားလို က္လွီးထားတဲ့ အာလူးေၾကာ္တစ္ပြဲကို မွာယူထားသူတ စ္ေယာက္ျ ဖစ္ၿပီး လာခ်တဲ့ အာလူးေၾကာ္ေတြ လုံးဝမကြၽ တ္ဆတ္လို႔ ပြဲအသစ္တစ္ခုနဲ႕ ျပန္လဲခိုင္းခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိ န္မွာပဲ ေဂ်ာ့ခ်္ခရမ္က ေနာက္ထပ္ေၾကာ္ရမယ့္ အာလူးေၾကာ္ကို အပါးလ် ဆဳံးျဖစ္ေအာင္ ဓားနဲ႕ ပါးပါး လွီးၿပီး ေၾကာ္လိုက္ ခ်ိန္မွာေတာ့ အဲဒီအာလူးေၾကာ္က လတ္ဆတ္ကြၽတ္ ဆက္သြား႐ုံတင္မ ကဘဲ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ အစားအစာတ စ္ခုျဖစ္လာခဲ့ ပါေတာ့တယ္။

သူ႕ရဲ႕ အာလူးေ တြကို အပါးလ်ဆဳံးျဖစ္ေအာင္ လွီးၿပီး ေၾကာ္တဲ့ ပုံစံက တစ္ကမာၻ လုံးကို ပ်ံႏွံ႕သြားခဲ့ၿပီး ေနာင္မွာေတာ့ အခု ျမင္ေတြ႕ေနရတဲ့ အာလူးေၾကာ္ ပုံစံေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ေရာက္ရွိသြား ခဲ့ပါတယ္။

(၃) ေရခဲမုန႔္ခြက္ (Ice cream cone)

တစ္ခ်ိ န္ကေတာ့ ေရခဲမုန႔္ေတြကို အလြယ္တကူစား နိုင္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္နိုင္တဲ့အ ရာတစ္ခုပါပဲ။ ဘာေၾကာင့္ လဲဆိုေတာ့ ေရခဲမုန႔္ေတြ ခြက္ေတြ မေပၚေသးတာေၾကာင့္ ေအာက္ကေန စကၠဴစေတြ၊ ဖန္ျပားေတြနဲ႕ သတၳဳစေ တြကို ခင္းကာ ခက္ခက္ခဲခဲနဲ႕ကို စားသုံးလာ ခဲ့ၾကတာပါ။ ေရခဲမုန႔္ထ ည့္တဲ့ ခြက္ေတြျဖစ္လာခဲ့ ပုံကလည္း အမွားအယြင္း တစ္ခုကေန ျဖစ္လာခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေရခဲမုန႔္ခြက္ျ ဖစ္လာတဲ့ ဇာတ္လမ္း ကိုေတာ့ အတိအက် သမိုင္းမွတ္ တမ္းေရးထိုးထားျ ခင္းမရွိခဲ့ေပမယ့္ မုန႔္နဲ႕ ေဝဖာထုတ္လုပ္ေ ရးစက္႐ုံေ တြမွာ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေ နတဲ့လူတစ္ေယာက္ ကေနၿပီး ေဝဖာမုန႔္တစ္ခု ထုတ္လု ပ္ရာမွာ သူ ထုတ္ရမယ့္ ေဝဖာပုံစံ အတိုင္း မထုတ္ခဲ့ဘဲ အမွားမွား အယြ င္းယြင္းနဲ႕ ေဝဖာထုတ္ လုပ္ရာကေန အခုလို လုံးခြၽန္တဲ့ ပုံသ႑ာန္ရွိတဲ့ ေရခဲမုန႔္ခြက္ေ တြျဖစ္လာ တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

(၄) ကိုကာကိုလာ

ယေန႕အ ခ်ိန္မွာေတာ့ ကုတ္လို႔ ေခၚတဲ့ ကိုကာကိုလာ ကို အခ်ိဳရည္အျ ဖစ္နဲ႕သာ တစ္ကမာၻလုံး ေသာက္သုံးေရာင္း ခ်ေနၾကေပမယ့္ တစ္ခ်ိန္ကေတာ့ ကိုကာကိုလာ ကို ဒဏ္ရာအနာ တရျဖစ္သူေတြကို သက္သာ လာေစမယ့္ ေဆးဝါးတ စ္ခုအျဖစ္ ေရာင္းခ်ဖိဳ႕ ရည္႐ြယ္ထား ခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုကာကိုလာအ ခ်ိဳရည္ေတြကို ပထမဆုံး စ တီထြင္တဲ့သူက ဂြၽန္ ပန္ဘာတြန္ (John Pemberton) ဆိုတဲ့ စစ္မႈထမ္းေ ဟာင္းတစ္ေယာက္ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူက စစ္ပြဲအတြင္းမွာ ဒဏ္ရာေတြ ရရွိ လာတာေၾကာင့္ ေနာက္တန္းကို ျပန္လာခဲ့ခ်ိ န္မွာေတာ့ ဒဏ္ရာေတြကေန သက္သာေစမ ယ့္ေမာ္ဖင္းကို အင္မတန္စြဲ လမ္းေနသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ လာခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ မွာေတာ့ သူက ေမာ္ဖင္းအစားထိုး ေဆး တစ္မ်ိဳးကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ႀကိဳး စားခဲ့ခ်ိန္မွာေတာ့ ကိုကာကိုလာအခ်ိဳရည္ေ တြျဖစ္လာမယ့္ ပထမဆုံးေဖာ္ျ မဴလာကို တြက္ခ်က္ ရရွိလာခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီ ေဖာ္ျမဳလာ အရေတာ့ ကိုကာကိုလာထဲမွာ ကိုကင္းဓာတ္အန ည္းငယ္ကို ထည့္သြင္း ကာ ခ်က္လုပ္မွာျဖစ္ၿပီး ဒဏ္ရာေတြကို သက္သာ လာေစဖို႔နဲ႕ စိတ္ၿငိမ္ေစဖို႔အတြက္သာ မူလက ရည္႐ြယ္ထား ခဲ့တာပါ။ ၁၈၈၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ေအစပ္ ကန္ဒဲလာ ( Asa Candler) ဆိုတဲ့ စီးပြားေရးသမား တစ္ေယာက္ေရာ က္ရွိလာခဲ့ၿပီး သူလုပ္ကို င္ေနတဲ့ ကိုကာကိုလာေဖာ္ျမဴလာေတြကို ေဒၚလာ ၂,၃၀၀ နဲ႕ ဝယ္ယူ သြားခဲ့ပါတယ္။

သူ႕လက္ထက္ အေရာက္မွာေတာ့ တစ္ခ်ိန္က ေဆးဝါး တစ္ခုအျဖစ္နဲ႕သာ ထုတ္လုပ္ဖို႔ရ ည္႐ြယ္ထားတဲ့ ကိုကာကိုလာေတြက လူေတြၾကားမွာ ထင္ရွားလာတဲ့ အခ်ိဳရည္အမွတ္တံ ဆိပ္တစ္ ခုျဖစ္လာခဲ့ပါေ တာ့တယ္။

(၅) ဘီယာ

ဘီယာကို ဘယ္လူမ်ိဳးေ တြက ပထမဆုံးစတင္ေ တြ႕ရွိခဲ့သ လဲဆိုတာ တိက်တဲ့ အေထာက္အ ထားေတြမ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ကမာၻမွာ ဘီယာလို႔ သတ္မွတ္လို႔ရ နိုင္တဲ့ အေဖ်ာ္ယာမ ကာတစ္မ်ိဳးကို အေစာဆုံး မွတ္ တမ္းတင္ေတြ႕ရွိခဲ့တာ ကေတာ့ အီဂ်စ္ေခတ္နဲ႕ မက္ဆိုပိုေ တးနီးယားေခ တ္မွာပဲျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၁,၀၀၀ ေက်ာ္ေလာ က္ကတည္းက ဘီယာေတြက စတင္ေပ ၚေပါက္လာ ခဲ့တယ္လို႔ မွတ္တမ္းေ တြအရ သိရပါတယ္။ မက္ဆိုပိုေတးနီး ယားေဒသက လူမ်ိဳးေတြက ေပါင္မုန႔္ျပဳလုပ္ဖို႔ အတြက္ ဂ်ဳံ၊ စပါးေတြကို အေရအ တြက္မ်ားမ်ား သိုေလွာင္ထားေ လ့ရွိၾကပါတယ္။

ဒီလို သိုေလွာင္ထား တဲ့ေနရာမွာလည္း အလ်င္မီေအာင္ လုပ္ေဆာ င္နိုင္ျခင္းမ ရွိတာေၾကာင့္ ဂ်ဳံေတြ၊ စပါးေတြက မၾကာခဏ စိုထိုင္း သြားၿပီး အခ်ဥ္ေဖာ က္လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။

အဲဒီ ဂ်ဳံေတြ၊ စပါးေတြက ထြက္ရွိလာတဲ့ အခ်ဥ္ေဖာ က္ျခင္း၊ ကေဇာ္ေဖာက္ျ ခင္းေတြက လူသားေတြ ပထမဆုံး ရွာေဖြေတြ႕ ရွိခဲ့တဲ့ ဘီယာရဲ႕ ပထမဆုံးမ်ိဳးဆက္တစ္ ခုသာ ျဖစ္ၿပီး အမွတ္မထင္မေတာ္ တဆအျဖစ္နဲ႕ ေတြ႕ရွိခဲ့ရတယ္လို႔ သမိုင္းမွတ္ တမ္းေတြမွာ ေရးထိုးထားခဲ့ပါတယ္။

(၆) တို႔ဟူး( tofu)

ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႕ မစိမ္းတဲ့တို ႔ဟူးရဲ႕နာမ ည္အရင္းကေတာ့ တ႐ုတ္ ဘာသာစကား တို႔ဖူ (Tofu) ကေန ဆင္းသက္လာ တာပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ကတည္းက တို႔ဟူးေတြကို တ႐ုတ္ နိုင္ငံမွာ အစဥ္အဆက္စား သုံးလာခဲ့ၾကတယ္လို ႔ သိရပါတယ္။

တို႔ဟူးျဖစ္ေပၚ လာခဲ့ျခ င္းဇာတ္လမ္းေတြက တ႐ုတ္နိုင္ ငံအတြင္းမွာလည္း တစ္ေက်ာင္းတ စ္ဂါထာ၊ တစ္႐ြာ တစ္ပုဒ္ ဆန္းဆိုသလို ေဒသအလိုက္ ဇာတ္လမ္းမ်ိဳးစုံ ကြဲျပားေနၾကပါတယ္။ မူရင္းလို႔ သတ္မွတ္ထား ၾကတဲ့ တို႔ဟူးျဖစ္ေပၚ လာပုံဇာတ္လမ္း ထဲမွာေတာ့ လူေတြစားဖို႔ အတြက္ ခ်က္ထားတဲ့ ပဲပိစပ္ဟင္းရည္ အိုးထဲကို မသန႔္စင္ရေသးတဲ့ ပင္လယ္ဆား ၾကမ္းေတြမေတာ္ တဆေရာေႏွာသြား ရာကအစ ျဖစ္လာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အဲဒီဆားၾ ကမ္းေတြက ပင္လယ္ထဲက ရရွိလာတဲ့ အၾကမ္း ထည္ဆားေ တြသာျဖစ္ၿပီး ကယ္ဆီယမ္ဓာတ္နဲ႕ မဂၢနီဆီယမ္ဓာတ္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီဆားေတြေၾကာင့္ ပဲပိစပ္ဟင္း အိုးႀကီးတစ္ခုလုံး ပ်က္သြား ခဲ့ကာ ဂ်ယ္လ္လိုမ်ိဳး အဆီပ် စ္ေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြား ခဲ့ရာက အစ တို႔ဟူးျဖစ္လာခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေနာက္ထ ပ္ဇာတ္လမ္းတ စ္ပုဒ္မွာေတာ့ တ႐ုတ္စားဖိုမႈူး တစ္ေယာ က္ကေနၿပီး ပဲပိစပ္အိုးထဲကို နဂါရီ( nigari ) လို႔ေခၚတဲ့ အရာဝ တၳဳေတြကို မွားမွားယြင္းယြင္းနဲ႕ ထည့္မိသြားရာက အစ ဟင္းအိုးတစ္အိုး လုံးအခ်ဥ္ေ ဖာက္သြားကာ တို႔ဟူးျဖစ္ လာတယ္ လို႔လည္း သိရပါတယ္။ ဇာတ္လမ္းႏွ စ္ပုဒ္စလုံးက တို႔ဟူးရယ္လို႔ ရည္႐ြယ္ၿပီး ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတာ မဟုတ္ဘဲ အမွတ္မထင္မေ တာ္တဆ ကေန ျဖစ္လာတဲ့ အမွားအ ယြင္းေတြကေန တို႔ဟူးျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

(၇) ရွန္ပိန္

ရွန္ပိန္ေတြက လည္း ဘယ္သူက စၿပီး တီထြင္လိုက္ မွန္းမသိဘဲ ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ အေဖ်ာ္ယာမကာ တစ္မ်ိဳး ပဲျဖစ္ပါတယ္။ မွတ္တမ္းေတြ အရေတာ့ ၁၄၉၀ တစ္ဝိုက္မွာ ရွန္ပိန္ေတြ စတင္ေပၚေပါက္ လာခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ရွန္ပိန္ေ တြကလည္း အမွားအယြင္း တစ္ခုကေန ျဖစ္လာခဲ့တဲ့ ထုတ္ကုန္တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။

ဝိုင္ထုတ္လုပ္ သူေတြက အေရာင္ မပါတဲ့ ပလိန္းဝိုင္တစ္ ခုကို ထုတ္လုပ္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ့ၾကရာက ရွန္ပိန္လို႔ ျဖစ္လာခဲ့ တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ရွန္ပိန္ေတြရဲ႕ အမွတ္သေကၤတ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာ က္ဆိုက္အျမႇုပ္ေ တြကေတာ့ ကေစာ္ေဖာက္စဥ္ အခ်ိန္မွာႀကဳံေ တြ႕ခဲ့ရတဲ့ေဆာင္းရာသီေၾကာ င့္ျဖစ္တ ယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အစတုန္းကေတာ့ ရွန္ပိန္ေတြထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ ေရျမႇုပ္ေတြက ပုလင္းေတြကို ကြဲထြက္ သြားေအာင္ အထိ အင္မတန္အင္ အားျပင္းထန္ လြန္းခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွသာ အဆင့္ဆင့္ျပဳျပင္ေျ ပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ၿပီးမွ အခုလို ရွန္ပိန္လို႔ ေခၚတဲ့ အေဖ်ာ္ ယာမကာတစ္ ခုအျဖစ္ကို ေရာက္ရွိသြားလာခဲ့ တာပဲျဖစ္ပါ တယ္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *